“Waarom avondcolleges?” alle feiten op een rij.

Al jaren zijn de avondcolleges als oplossing voor het capaciteitsprobleem van de universiteit een onderwerp van discussie tussen de raad van bestuur en de studentenraad. Het antwoord van de studentenraad op deze vraag van de raad van bestuur was tot heden altijd “Nee”. Vorig jaar heeft de RvB zich echter de vrijheid gepermitteerd toch met avondcolleges te gaan experimenteren, zonder instemming van de studentenraad. De Raad van bestuur zegt geen andere mogelijkheid te zien, de capaciteitsproblemen blijven groeien. Echter, de capaciteitsproblemen komen niet nu opeens uit de lucht vallen. Hieronder de oorzaken op een rij.

Onder financiering vanuit het rijk
In Nederland valt het merendeel van het onderwijs onder het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Het groene onderwijs kent echter een uitzonderingspositie. Zij viel onder het Ministerie van Landbouw, welke enkele jaren geleden is ondergebracht bij het Ministerie van Economische Zaken (EZ). Het EZ hanteert een andere financieringsmethode dan het OCW. Binnen het EZ wordt het budget ieder jaar met maximaal 2% bijgesteld, naar boven of naar beneden. Dit kan in tijden van krimp positief uitpakken, maar het speelt nu parten bij de WUR die al jaren een gemiddelde groei kent van 8%. Uit een brief van de ministers van OCW en EZ, uit september 2015, blijkt dat ingrijpen onnodig wordt gevonden met het argument dat de vergoedingen nu gelijk worden getrokken. Het groene onderwijs kreeg immers door de verdeling in verschillende ministeries al jaren meer geld dan het reguliere onderwijs.
Het kantelpunt lijkt nu bereikt te zijn. Het groene onderwijs is populairder dan ooit en de studentenaantallen zijn de afgelopen jaren flink gegroeid.

Het techniekpact
Het techniekpact: een samenwerkingsverband van het Rijk, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven ter promotie van bètastudies. Dit pact is de afgelopen jaren zeer succesvol gebleken en de technische universiteiten behalen jaar naar jaar een groter marktaandeel door de groeiende toestroom aan bètastudenten.

Uit de cijfers blijkt dat technische universiteiten nu dreigen te bezwijken onder de groei en zij hebben aangegeven dat er ingegrepen moet worden. Zij voelen zich anders genoodzaakt tot studentenstops om problemen te voorkomen. Arthur Mol gaf zelf te kennen dat de ruimte om te manoeuvreren op is en onderwijsinstellingen dreigen vast te lopen als het regering niet ingrijpt. “Het is vijf voor twaalf”, vertelde de rector bij de discussieavond ISO on tour op 16 januari in Wageningen.

De Drijen
Naast externe factoren heeft de verhuizing van de campus naar de rand van Wageningen parten gespeeld in de nu ontstane capaciteitsproblemen. Het initiële plan de Dreijen af te stoten na de oplevering van het nieuwe campusterrein is door het instorten van de huizenmarkt en sneuvelen van de bestemmingsplan wijziging op losse schroeven komen te staan. De baten die hieruit zouden voortvloeien laten nu op zich wachten en staat ontwikkeling van nieuwe gebouwen in de weg.

Conclusie
Geconcludeerd kan worden dat een mix van interne en externe factoren hun bijdrage hebben geleverd aan de huidige capaciteitsproblemen. De limiet op het onderwijsbudget van EZ, de inzet op bètastudies, het techniekpact en verhuizing van de campus hebben de vraag naar Wagenings onderwijs en de druk op capaciteit vergroot. Het bestuur van de universiteit zegt onderzoek te doen en verbetering te boeken in ruimtegebruik, maar vooralsnog is dat niet zichtbaar gemaakt.